دانلود تحقیق درباره معماری ایران

Start writing here...

قیمت فایل فقط 9,900 تومان

خرید

تحقیق معماری ایران 45 ص

- ویژگی‌های معماری ایران :

شناخت ویژگی‌ها و عناصر بارز و برجسته معماری ایرانی. از غیر مادی ترین مسائل معماری یعنی نور، ملموس ترین آنها یعنی فضا و مكان در اندك صفحات این رسانه نمی‌گنجد. لذا در این پروژه  به ویژگی‌هایی اشاره می‌شود كه به نوعی با مبانی نظری و روند طراحی من در خانة معماران ایران ارتباط نزدیكتری دارند.

«معماری ایران مجموعه‌ای را شامل می‌شود كه در دوره‌های مختلف تاریخی و جغرافیایی دستخوش تغییراتی شده است.[1]»

چنانچه هدفمان بررسی مشخصه‌های این معماری باشد، ناگزیر هستیم آثار را به ایده‌های تشكیل دهندة آنها تجزیه كنیم. این ایده‌ها كه خاصیت الگویی دارند به طور مستقل قابل بررسی هستند. الگوی سازماندهی  چهار ایوانی، حیاط مركزی و شیوه‌های خاص تقسیم هندسی سطوح و .. از جملة این الگو هستند.

مقوله‌های فوق دستاوردهای معماری ایران هستند كه در هر اثر به گونه‌ای منحصر به فرد تبلور می‌یابند. هر بنا گذشته از آنكه در كلیت خویش به عنوان «اثر» قابل بررسی است حاوی نكاتی است كه آنرا به آثار دیگر مربوط می‌كند.

مبانی مشترك آثار معماری ایران وسیع‌تر از هر گونه دسته بندی است این مبانی و هرگز در تمامی آثار تبلور یابند. «ویژگی‌های معماری ایرانی در نظام پیچیدة مشابهتهای خانوادگی قابل درك است»[2]

معماری ایران بیش از وجود بركثرت دلالت دارد. نور، رنگ، طرح و نقش و فضا و مكان زمینه‌هایی هستند كه در آنها معماری ایران به گونه‌ای بارز از خود واكنش نشان داده است.

1-2- نور

نور كلید درك جهان به لحاظ بصری است. نور بر كیفیت فضا مستقیماً تأثیر می‌گذارد بناهای امروزی اغلب نوری گسترده و یكنواخت داند. و از این لحاظ نورپردازی ادراك ساختار فضا را دگرگون نمی‌كند. نور مناطق خشك و مركزی ایران درخشنده و شدید است و سایه‌ روشن‌هایی قوی ایجاد می‌كند. معماران این مناطق حداكثر بهره را از نور محیط، در ارزش گذاری معماری برده‌اند. در فضای بیرون فرم محدب و اغلب فاقد چین و شكن و شیار یا برجستگی‌ گنبدها و طاق‌ها و طیف وسیعی از سایه – روشن را ایجاد می‌كند. حركت سایه‌ها در طول روز حركتی را در فرم ایستای ابنیه ایجاد می‌كند. عناصر اصلی ساختمان از طریق تورفتگی و بیرون آمدگی با چرخش زاویه سایه تولید كرده و مشخص می‌شوند.

در ابنیه خاص اغلب از مصالح براق برای پوشاندن دیوارها و گنبدها استفاده شده است كاشی، نقره، طلا، آینه و سنگ صیقلی، همه نور را منعكس می‌كنند. سطوح مقرنس و یزدی بندی همچون الماس تراش خورده نور را می‌شكنند و منعكس می‌كنند. از خاصیت انعكاسی نور وتصویر در آب نیز به كرات استفاده شده است.

نام عمارت چهل ستون در اصفهان از آن جا می‌آید كه تصویر ایوان بزرگ آن با بیست ستون در آب استخر مقابل منعكس شده و بدین جهت تعداد ستون‌ها دو برابر به نظر می‌رسد. در زیر زمین‌های خنك و تاریك كه برای استراحت بعدازظهر تابستان مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند، حوض قرار می‌داده‌اند كه، علاوه بر ایجاد رطوبت و خنكی، نور ضعیف فضا را به اطراف منعكس كند. در حمام‌ها نیز نورگیرهای سقفی به گونه‌ای  طراحی شده‌اند كه نور خورشید را درون خزینه شكل گیری ایدة فضا نقش مهمی ایفا می‌كند. نور و آب دو عنصری هستند كه اغلب محورها و مراكز اصلی فضا را مشخص می‌كنند. در باغ‌های ایران كانال‌های رو باز آب، همچون مسیرهایی نورانی، هندسة باغ و سازماندهی متقارن آن را به نمایش می‌گذارند. حوض‌ها در داخل ساختمان، زیر گنبد و منطبق برمحور عمودی نورگیر اصلی كه در رأس گنبد قرار دارد واقع می‌شوند. در حیاط‌ها نیز آب همواره در مركز است.

3-1 نور و رنگ

رنگ بدون توجه به نوری معناست. مواد رنگی در واقع نور را تجزیه، بخشی از آن را جذب و بخشی دیگر را منعكس می‌كنند. آن چه از نور منعكس می‌شود رنگ نامیده می‌شود. در نور مصنوعی كه دارای طبیق متفاوت با نور خورشیدی است رنگ ها به صورت متفاوتی به نظر می‌آیند. در نور درخشان ایران رنگ‌ها به آبی و زرد میل می‌كنند. این مسئله شاید یكی از دلایل استفاده از این دو رنگ را در كاشی كاری توضیح دهد. در فضاهای درونی با عبور دادن نور از شیشه‌های رنگی افكت‌های بسیار جذابی تولید شده است. گاه نیز از سنگ‌های شفاف رنگی در نورگیرها استفاده كرده‌اند. نور بر مواد رنگی اثری مخرب دارد. اكثر مواد رنگی تحت تأثیر نور رنگ خود را از دست می‌دهند. یكی دیگر از علت‌های استفادة وسیع از رنگ‌های آبی و فیروزه‌ای در معماری ایران مقاوم بودن این رنگ‌ها در مقابل نور خورشید است. نور و رنگ اگر چه به یكدیگر وابسته هستند، لیكن ماهیتی متضاد دارند. ماده روشنایی نور است و نور در طول روز، در شرایط متفاوت آب و هوایی و در فصول مختلف تغییر می‌كند. مادة رنگی همواره ثابت است. در مینیاتور تصاویر فاقد سایه‌اند. فضای ترسیم شده فضای مطلق است كه مشمول عوامل ناپایداری چون نور نمی‌شود. در ابنیة خاص دورة صفوی گاه سطوح مزین به كاشی‌های رنگین با كمترین تورفتگی و برجستگی به گونه‌ای ایجاد شده‌اند كه رنگامیزی آن‌ها بمانند نقوش مینیاتور مطلق و ثابت به نظر برسد.

3-2- نور و نقش

برای بارز كردن نقوش در ایران نیازی به تزئینات بسیار برجسته و فرم‌های حجمی در بیرون ساختمان نیست. شاید ارجحیت كار بر روی نقوش برجسته نسبت به مجسمه سازی با ایجاد احجام در ایران گذشته از دلایل مذهبی تا حدی متأثر از این ویژگی باشد. نقوش برجستة دورة هخامنشی در نور غیر مستقیم و یكنواخت كمتر قابل درك هستند. ولی در زیر آفتاب درخشان از فاصلة دور دیده می‌شوند. نقوش در معماری ایرانی دارای سلسله مراتبی مشخص هستند. به كارگیری نور این سلسله مراتب مورد تأكید بیشتری قرار می‌گیرد. چنان كه گفته شد، فرم‌های اصلی نما از طریق ایجاد تورفتگی‌ها و بیرون زدگی‌های شدید و ایجاد افكت قوی سایه و روشن مشخص می‌شوند. فرم‌های فرعی و مكمل سایة كمتری ایجاد می‌كنند و كمتر به چشم می‌آیند. برخی از نقوش نیز فاقد سایه هستند و كمتر دیده می‌شوند. نورپردازی گنبد خانه‌ها نیز به گونه‌ای است كه هندسة پیچیده كاربندی‌های سقف را بهتر به نمایش بگذارد. خود این نقوش نیز جهت ایجاد سطوح متناوب سایه و روشن با پیروی از هندسة خاصی ساخته می‌شوند. (یكی ازمهارت‌های قابل توجه معماران و صنعتگران ایرانی «شكار نور» است.[3]

نقوش برجستة سطوح پیوستة دیوارهای سنگی و آجری نور بی تفاوت محیط را شكار كرده به گونه‌ای خاص در معماری وارد می‌كند. تنها از طریق ایجاد نقش است كه نور در فضای بیرونی از آن معماری می‌شود. برج‌های آجری دورة سلجوقی و ایلخانی نمونه‌های بسیار بارز این جنبه از كاربرد نور در معماری هستند.

3-3- نور و فضا

در معماری ایرانی توجهی خاص به دیالتیك نظم و نور دیده میشود. در بیرون ساختمان عموما از نور برای تأكید بر خصوصیات حجمی بنا استفاده می‌شود. دریچه‌های عمودی موجود در بادگیری‌های یزد لكه‌های تاریك عمودی و تكراری را ایجاد می‌كنند كه حالت عمودی برج بادگیر را تشدید می‌كند. رواق‌های تاریك ستون دار، كه در كنتزاست  با حجم درخشان ستون‌های آجری یا چوبی قرار می‌گیرند، ساختار بنا را شفاف و خوانا می‌سازند.


[1] - گامران افشار نادری، معماری ایران ص 90

[2] - همان

[3] - همان

قیمت فایل فقط 9,900 تومان

خرید